Γυαλιά μπλε φωτός με ή χωρίς βαθμούς: όλες οι επιλογές

Αν δεν φοράτε γυαλιά, η επιλογή είναι απλή: αγοράζετε ένα ζευγάρι με φίλτρο και τελείωσε. Αν φοράτε, το ερώτημα γίνεται ξαφνικά πολύπλοκο, και οι διαθέσιμες απαντήσεις είναι τέσσερις με πολύ διαφορετικά κόστη και συμβιβασμούς.

Είναι ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου: η ανάγκη για διόρθωση αυξάνεται με την ηλικία, και μετά τα σαράντα πέντε η πρεσβυωπία είναι πρακτικά καθολική. Οι περισσότεροι από όσους περνούν οκτώ ώρες μπροστά σε οθόνη ανήκουν κάποια στιγμή σε αυτή την κατηγορία.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δούμε τις τέσσερις επιλογές μία προς μία, τι κοστίζει και τι θυσιάζει η καθεμιά, και ποια ταιριάζει σε ποια περίπτωση.

Επιλογή πρώτη: φακοί επαφής και φίλτρο από πάνω

Είναι η απλούστερη λύση για όποιον ήδη φοράει φακούς επαφής, και λειτουργεί άψογα.

Δεν υπάρχει καμία οπτική αλληλεπίδραση ανάμεσα στα δύο: ο φακός επαφής διορθώνει τη διάθλαση, ο φακός των γυαλιών φιλτράρει το φάσμα, και οι δύο λειτουργίες είναι ανεξάρτητες.

Ένας σκελετός 22 γραμμαρίων δεν προσθέτει αισθητό βάρος, και είναι ο πιο διαδεδομένος τρόπος χρήσης ενός τέτοιου προϊόντος από όσους έχουν διόρθωση.

Το κόστος είναι μηδέν πέρα από την τιμή των γυαλιών, γιατί οι φακοί επαφής υπάρχουν ούτως ή άλλως.

Ο περιορισμός είναι ότι προϋποθέτει να ανέχεστε τους φακούς επαφής οκτώ ώρες. Και αν έχετε ξηρότητα με αυτούς — πολύ συχνό σε πολλές ώρες οθόνης — το φίλτρο δεν θα τη βελτιώσει, γιατί ο μηχανισμός είναι εντελώς άλλος.

Επιλογή δεύτερη: δεύτερο ζευγάρι πάνω από το πρώτο

Το αναφέρουμε για να το αποκλείσουμε, γιατί το δοκιμάζουν αρκετοί.

Δύο σκελετοί σε σειρά δεν κάθονται καλά: το δεύτερο ζευγάρι στηρίζεται πάνω στο πρώτο αντί στη μύτη σας, γλιστράει συνεχώς, και το βάρος πέφτει σε λάθος σημείο.

Προστίθενται και οι αντανακλάσεις: με τέσσερις επιφάνειες αέρα-υλικού αντί για δύο, το φως που παγιδεύεται ανάμεσα στους δύο φακούς επιστρέφει προς τα μάτια σας ως θολά είδωλα. Είναι πιο έντονο ακριβώς σε σκοτεινό δωμάτιο με φωτεινή οθόνη, δηλαδή στη χρήση για την οποία τα θέλετε.

Και υπάρχει το προφανές αισθητικό ζήτημα, που για τους περισσότερους αρκεί από μόνο του.

Λειτουργεί για δέκα λεπτά και δεν λειτουργεί για οκτώ ώρες.

Επιλογή τρίτη: το clip-on

Είναι η φθηνότερη λύση και έχει πραγματικά πλεονεκτήματα, μαζί με τρία σαφή προβλήματα.

Τα πλεονεκτήματα: κοστίζει σαφώς λιγότερο από ένα δεύτερο ζευγάρι διοπτρικών με φίλτρο, και βγαίνει σε ένα δευτερόλεπτο όταν χρειάζεται να κρίνετε χρώμα. Για περιστασιακή χρήση λίγων ωρών τη βδομάδα, ο συμβιβασμός μπορεί κάλλιστα να βγάζει νόημα.

Το πρώτο πρόβλημα είναι οι αντανακλάσεις, για τον ίδιο λόγο που περιγράψαμε: τέσσερις επιφάνειες αντί για δύο. Η αντιανακλαστική επίστρωση μειώνει το φαινόμενο, αλλά τα περισσότερα φθηνά clip-on δεν την έχουν — και αν έχετε επενδύσει σε καλούς διοπτρικούς με επίστρωση, ένα clip-on χωρίς ακυρώνει μέρος του οφέλους.

Το δεύτερο είναι το βάρος και η θέση του: δέκα ως είκοσι γραμμάρια μπροστά από τη μύτη, στο σημείο με τον μεγαλύτερο μοχλοβραχίονα. Η αίσθηση δεν είναι «λίγο βαρύτερα» αλλά «κατεβαίνουν συνέχεια».

Το τρίτο είναι η εφαρμογή: τα μεταλλικά κλιπ γρατζουνούν τον φακό σας με τον καιρό, και η συμβατότητα με διάφορα σχήματα σκελετού είναι άνιση. Τα μαγνητικά είναι καλύτερα και ακριβότερα.

Επιλογή τέταρτη: φίλτρο στους δικούς σας φακούς

Είναι η λύση που δουλεύει καλύτερα για τους περισσότερους, και η ακριβότερη σε απόλυτους όρους.

Μία αγορά αντί για δύο αντικείμενα, χωρίς κενό στα πλάγια, χωρίς επιπλέον αντανακλάσεις, και χωρίς να χρειάζεται να θυμάστε να κουμπώσετε τίποτα.

Το κρίσιμο είναι η στιγμή. Αν χρειάζεστε ούτως ή άλλως καινούργιους φακούς, η επιπλέον δαπάνη για το φίλτρο είναι μικρό ποσοστό του συνόλου. Αν ζητήσετε το ίδιο πράγμα έναν χρόνο αργότερα, πληρώνετε ολόκληρο δεύτερο ζευγάρι.

Το μειονέκτημα είναι ότι δεν βγαίνει. Αν η δουλειά σας περιλαμβάνει κρίση χρώματος ή πολλές βιντεοκλήσεις, ένας μόνιμα έγχρωμος φακός είναι πρόβλημα που θα το έχετε κάθε μέρα.

Γι’ αυτό η επιλογή ανάμεσα σε διαφανή επίστρωση και σε χρωστική στη μάζα είναι εδώ πιο σημαντική απ’ όσο οπουδήποτε αλλού.

Επίστρωση ή χρωστική: η απόφαση στον οπτικό

Οι δύο τεχνικές δίνουν πολύ διαφορετικά αποτελέσματα, και οι περισσότεροι δεν ξέρουν ότι υπάρχει επιλογή.

Η επίστρωση εφαρμόζεται στην επιφάνεια και αντανακλά επιλεκτικά μέρος του μπλε φωτός αντί να το απορροφά. Αναγνωρίζεται από τη χαρακτηριστική μπλε ή μοβ ανταύγεια όταν κοιτάτε τον φακό υπό γωνία. Το φιλτράρισμα είναι μέτριο και εστιασμένο στα χαμηλά μήκη κύματος, κάτω από τα 450 nm.

Η χρωστική στη μάζα ενσωματώνει το φίλτρο μέσα στο υλικό. Επιτρέπει πολύ μεγαλύτερο φιλτράρισμα, αλλά ο φακός αποκτά ορατή απόχρωση — κίτρινη, κεχριμπαρένια ή πορτοκαλί ανάλογα με την ένταση.

Είναι η ίδια ανταλλαγή που ισχύει σε κάθε φακό: όσο περισσότερο φιλτράρετε, τόσο περισσότερο φαίνεται. Δεν υπάρχει υλικό που να την παρακάμπτει.

Η σωστή επιλογή εξαρτάται από τη χρήση: διαφανής επίστρωση για γυαλιά που φοράτε όλη μέρα και σε συναντήσεις, χρωστική για βραδινή δουλειά — και ιδανικά δύο ζευγάρια, αν ο προϋπολογισμός το επιτρέπει.

Οι τρεις ερωτήσεις στον οπτικό

Είναι οι ίδιες που ισχύουν σε κάθε κανάλι, και για διοπτρικούς φακούς δεν αλλάζουν καθόλου.

Ποιο ποσοστό μπλοκάρει ο φακός. Σε ποιο εύρος μήκους κύματος μετρήθηκε. Ποια είναι η διαπερατότητα ορατού φωτός.

Οι κατάλογοι των μεγάλων κατασκευαστών φακών περιλαμβάνουν τεχνικά φυλλάδια με καμπύλες διαπερατότητας. Υπάρχουν πάντα· απλώς δεν βρίσκονται στη βιτρίνα και σπάνια τα ζητά κανείς.

Ένας σοβαρός επαγγελματίας θα τα βρει. Αν δεν μπορεί ή δεν θέλει, έχετε μια πληροφορία για το κατάστημα.

Και ρωτήστε αν το φίλτρο επηρεάζει την εγγύηση ή την αντιανακλαστική επίστρωση: σε ορισμένους συνδυασμούς στρώσεων υπάρχουν περιορισμοί, και είναι καλύτερα να το μάθετε πριν από την παραγγελία.

Το ζήτημα της απόστασης εργασίας

Εδώ βρίσκεται κάτι που αφορά όλους όσους φοράνε γυαλιά και που μετράει περισσότερο από κάθε φίλτρο.

Πολλοί δουλεύουν σε οθόνη με τη διόρθωση μακρινής όρασης, που στα εξήντα ή εβδομήντα εκατοστά δεν είναι η βέλτιστη. Η διαφορά είναι αντιληπτή και εμφανίζεται ως κόπωση μετά από ώρες, όχι ως θολή εικόνα.

Μετά τα σαράντα πέντε το ζήτημα γίνεται εντονότερο. Τα κλασικά γυαλιά ανάγνωσης ρυθμίζονται για σαράντα εκατοστά· η οθόνη βρίσκεται στα εξήντα ή εβδομήντα. Οι πολυεστιακοί δίνουν προτεραιότητα στη μακρινή και στην ανάγνωση, αφήνοντας την ενδιάμεση ζώνη σε μια στενή λωρίδα που σας αναγκάζει να σηκώνετε το πιγούνι.

Η λύση λέγεται φακοί εργασίας: πολυεστιακοί ρυθμισμένοι για το εύρος από περίπου σαράντα ως εκατό εκατοστά, με φαρδιά ενδιάμεση ζώνη. Είναι από τις πιο χρήσιμες λύσεις για όποιον δουλεύει σε οθόνη και πολύ λιγότεροι τη γνωρίζουν απ’ όσους θα την ωφελούνταν.

Έχουν ένα όριο που πρέπει να ξέρετε: δεν είναι κατάλληλοι για μακρινή όραση, οπότε δεν μπορείτε να τους φοράτε περπατώντας ή οδηγώντας. Είναι δεύτερο ζευγάρι για το γραφείο.

Μετρήστε πριν πάτε

Μια πρακτική σύσταση που αλλάζει την ποιότητα της συνταγής σας και που κανείς δεν κάνει.

Μετρήστε με μεζούρα την πραγματική σας απόσταση από την οθόνη, καθισμένοι κανονικά στη θέση εργασίας σας. Σημειώστε τον αριθμό.

Είναι η πληροφορία που καθορίζει τη συνταγή για φακούς εργασίας ή για ενδιάμεση διόρθωση, και σχεδόν κανείς δεν τη φέρνει μαζί του. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι φακοί ρυθμίζονται σε μια τυπική τιμή που μπορεί να μην είναι η δική σας.

Αν έχετε δύο οθόνες σε διαφορετικές αποστάσεις, πείτε το. Αν εναλλάσσεστε ανάμεσα σε οθόνη και χαρτί, πείτε και αυτό.

Και ελέγξτε πότε έγινε η τελευταία σας εξέταση: μια συνταγή παλαιότερη των δύο ετών μπορεί να μην αντιστοιχεί πια, και η προσπάθεια αντιστάθμισης είναι από μόνη της πηγή κόπωσης.

Η αντιανακλαστική επίστρωση, ξεχωριστό ερώτημα

Για όποιον παραγγέλνει διοπτρικούς φακούς, είναι από τις λίγες προσθήκες με πραγματικό όφελος — και δεν έχει καμία σχέση με το φιλτράρισμα.

Χωρίς επίστρωση, περίπου το 4 % του φωτός ανακλάται σε κάθε επιφάνεια αέρα-υλικού, δηλαδή γύρω στο 8 % συνολικά. Μια καλή επίστρωση το μειώνει κάτω από το 1 %.

Το όφελος είναι μεγαλύτερο ακριβώς στη βραδινή χρήση: σκοτεινό δωμάτιο, φωτεινή οθόνη μπροστά, ίσως μια λάμπα πίσω σας. Οι εσωτερικές αντανακλάσεις γίνονται θολά είδωλα που το μάτι προσπαθεί συνεχώς να αγνοήσει.

Υπάρχει και κοινωνικό όφελος: χωρίς επίστρωση, η κάμερα και ο συνομιλητής σας βλέπουν τις αντανακλάσεις αντί για τα μάτια σας.

Ζητήστε την ρητά και ξεχωριστά από το φίλτρο, και μη δεχτείτε να σας πουν ότι «είναι το ίδιο πράγμα».

Το κόστος των τεσσάρων επιλογών

Μια ειλικρινής σύγκριση, χωρίς συγκεκριμένα ποσά γιατί διαφέρουν πολύ ανά κατάστημα.

Φακοί επαφής με φίλτρο από πάνω: το κόστος ενός ζευγαριού χωρίς βαθμούς, δηλαδή το φθηνότερο σενάριο, εφόσον ήδη φοράτε φακούς επαφής.

Clip-on: λίγο ακριβότερο από το τίποτα, σαφώς φθηνότερο από διοπτρικούς με φίλτρο, με τους συμβιβασμούς που περιγράψαμε.

Διοπτρικοί με επίστρωση: μικρή επιβάρυνση πάνω σε φακούς που θα παραγγείλετε ούτως ή άλλως.

Διοπτρικοί με χρωστική στη μάζα και αντιανακλαστική: η ακριβότερη επιλογή, και η μόνη που δίνει ουσιαστικό φιλτράρισμα σε μόνιμη λύση.

Το χρήσιμο κριτήριο δεν είναι όμως το απόλυτο ποσό αλλά αν θα το φοράτε. Ένα clip-on στο συρτάρι κοστίζει περισσότερο από ένα ζευγάρι διοπτρικών που φοράτε κάθε μέρα.

Γιατί εμείς δεν είμαστε επιλογή για εσάς

Το λέμε καθαρά γιατί είναι ο μεγαλύτερος περιορισμός του καταλόγου μας.

Το SAFEBLUE Classic διατίθεται μόνο χωρίς βαθμούς. Δεν προσφέρουμε διοπτρική υπηρεσία, δεν συνεργαζόμαστε με εργαστήριο για κοπή φακών, και δεν σχεδιάζουμε να το κάνουμε.

Για όποιον φοράει φακούς επαφής, τα δικά μας από πάνω δουλεύουν άψογα και είναι ο συνηθέστερος τρόπος χρήσης ανάμεσα στους πελάτες μας με διόρθωση.

Για όποιον φοράει γυαλιά μόνιμα, η ειλικρινής σύσταση είναι ο οπτικός σας και όχι εμείς — και προτιμούμε να το πούμε στην αρχή παρά μετά την αγορά.

Η απόφαση να επενδύσουμε στον φακό αντί στον κατάλογο έχει αυτό το τίμημα, και το πληρώνει όποιος χρειάζεται διόρθωση.

Τι να κρατήσετε

Αν φοράτε φακούς επαφής, βάλτε το φίλτρο από πάνω: λειτουργεί άψογα και είναι η φθηνότερη λύση.

Αν φοράτε γυαλιά και σκέφτεστε δεύτερο ζευγάρι από πάνω, μην το κάνετε: δεν δουλεύει σε καμία διάρκεια.

Αν θέλετε κάτι φθηνό και περιστασιακό, το clip-on είναι υπολογίσιμη επιλογή — με μαγνητική στερέωση και, αν γίνεται, με αντιανακλαστική.

Αν θέλετε μόνιμη λύση, φίλτρο στους δικούς σας φακούς, και η σωστή στιγμή είναι όταν παραγγέλνετε ούτως ή άλλως νέους.

Και πριν από όλα αυτά: ελέγξτε αν η διόρθωσή σας είναι σωστή για την απόσταση στην οποία δουλεύετε. Είναι η παρέμβαση με τη μεγαλύτερη επίδραση, και για όποιον εργάζεται σε οθόνη στην Ελλάδα και στην Κύπρο η εξέταση βαρύνει τον εργοδότη σύμφωνα με το Π.Δ. 398/1994.

Η αστιγματική διόρθωση και γιατί αποκλείει τα έτοιμα

Μια παράμετρος που αφορά πολύ κόσμο και που εξηγεί γιατί τα έτοιμα γυαλιά του φαρμακείου δεν είναι επιλογή για όλους.

Τα έτοιμα γυαλιά ανάγνωσης έχουν την ίδια σφαιρική διόπτρα και στα δύο μάτια, σταθερή απόσταση ανάμεσα στα οπτικά κέντρα, και καμία διόρθωση αστιγματισμού.

Αν τα δύο σας μάτια διαφέρουν, ή αν έχετε αστιγματισμό, ή αν η δική σας κορική απόσταση απέχει από τον τυπικό μέσο όρο, το αποτέλεσμα είναι μια μικρή αλλά διαρκής προσπάθεια αντιστάθμισης.

Η προσπάθεια αυτή δεν γίνεται αντιληπτή ως θολή εικόνα αλλά ως κόπωση μετά από μία ή δύο ώρες — και επειδή βλέπετε καθαρά, δεν υποψιάζεστε τη διόρθωση.

Είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους τα έτοιμα είναι εντάξει για μισή ώρα ανάγνωσης και προβληματικά για οκτώ ώρες οθόνης, ανεξάρτητα από το αν έχουν φίλτρο ή όχι.

Πώς να συντηρήσετε φακούς με φίλτρο

Μια πρακτική σημείωση που αλλάζει τη διάρκεια ζωής, και που διαφέρει ανάλογα με την τεχνική.

Αν το φίλτρο είναι χρωστική στη μάζα, δεν ξεθωριάζει: είναι ενσωματωμένο στο υλικό και όχι επιφανειακό. Το μόνο που φθείρεται είναι η επιφάνεια, όπως σε κάθε φακό.

Αν είναι επίστρωση, η φροντίδα μετράει περισσότερο: με λανθασμένο καθάρισμα η επίστρωση εμφανίζει μικρορωγμές που μοιάζουν με λεπτό δίκτυο, και η φθορά μειώνει και το φιλτράρισμα.

Ο σωστός τρόπος είναι ο ίδιος και στις δύο περιπτώσεις: ξέπλυμα με χλιαρό νερό, μια σταγόνα ουδέτερου σαπουνιού αν χρειάζεται, στέγνωμα με καθαρό πανάκι μικροϊνών.

Ποτέ στεγνό σκούπισμα — η σκόνη είναι λειαντική και τη σέρνετε στην επιφάνεια. Ποτέ χαρτομάντιλα ή χαρτί κουζίνας. Και ποτέ αλκοόλη σε φακό με επίστρωση.

Το πανάκι πλένεται στο πλυντήριο χωρίς μαλακτικό: το μαλακτικό αφήνει υπόλειμμα που μουτζουρώνει αντί να καθαρίζει.

Μια τελευταία περίπτωση: οι φακοί επαφής με φίλτρο

Υπάρχουν στην αγορά φακοί επαφής που διαφημίζονται με φίλτρο μπλε φωτός, και αξίζει μια σύντομη σημείωση.

Το φιλτράρισμα που μπορεί να ενσωματωθεί σε έναν φακό επαφής είναι περιορισμένο για τον ίδιο οπτικό λόγο που ισχύει παντού: αν αφαιρούσε ουσιαστικά τη ζώνη γύρω στα 480 nm, θα ήταν έντονα κίτρινος και ορατός πάνω στην ίριδα.

Στην πράξη, οι διαθέσιμοι φακοί επαφής με φίλτρο δρουν κυρίως στο κατώτατο άκρο, όπως και οι διαφανείς φακοί γυαλιών.

Δεν είναι άχρηστοι, αλλά δεν αντικαθιστούν έναν έγχρωμο φακό για τις βραδινές ώρες. Και η ερώτηση προς τον οπτικό είναι η ίδια: ποιο ποσοστό, σε ποια ζώνη.

Δύο ζευγάρια αντί για ένα

Για όποιον έχει διόρθωση και ταυτόχρονα δουλεύει σε συνθήκες με διαφορετικές απαιτήσεις, η πιο πρακτική λύση είναι συχνά δύο ζευγάρια αντί για έναν συμβιβασμό.

Ένα ζευγάρι για όλη τη μέρα, με διαφανή φακό ή με ήπια επίστρωση, που δεν δημιουργεί κανένα ζήτημα σε συναντήσεις, σε κάμερα ή σε δουλειά με χρώμα.

Και ένα δεύτερο για τις βραδινές ώρες, με χρωστική στη μάζα, που καλύπτει ουσιαστικά τη ζώνη γύρω στα 480 nm.

Ακούγεται ακριβό και συχνά δεν είναι τόσο: το δεύτερο ζευγάρι μπορεί να έχει απλούστερο σκελετό, και αν προορίζεται μόνο για το γραφείο μπορεί να είναι και ενδιάμεσης εστίασης, που λύνει ταυτόχρονα και το ζήτημα της απόστασης.

Είναι και ο λόγος για τον οποίο πολλοί οπτικοί προτείνουν δεύτερο ζευγάρι για υπολογιστή σε ανθρώπους πάνω από σαράντα πέντε: η λύση υπάρχει ούτως ή άλλως, και το φίλτρο είναι μικρή προσθήκη πάνω της.

Τι να κρατήσετε

Τέσσερις επιλογές, με σαφή ιεράρχηση ανάλογα με την περίπτωσή σας.

Φακοί επαφής με φίλτρο από πάνω: η απλούστερη και φθηνότερη, αν ήδη τους φοράτε.

Δεύτερο ζευγάρι πάνω από το πρώτο: δεν δουλεύει και δεν αξίζει να δοκιμαστεί.

Clip-on: υπολογίσιμη επιλογή για περιστασιακή χρήση, με μαγνητική στερέωση και ιδανικά με αντιανακλαστική επίστρωση.

Φίλτρο στους δικούς σας φακούς: η λύση που δουλεύει καλύτερα μακροπρόθεσμα, και η σωστή στιγμή είναι όταν παραγγέλνετε ούτως ή άλλως νέους.

Και πάνω από όλα: ελέγξτε αν η διόρθωσή σας είναι σωστή για την απόσταση στην οποία δουλεύετε. Είναι η παρέμβαση με τη μεγαλύτερη επίδραση, και για όποιον εργάζεται σε οθόνη η εξέταση βαρύνει τον εργοδότη.

Μια τελευταία σημείωση για τον χρόνο

Ένα πρακτικό που αφορά την οργάνωση και όχι την οπτική.

Ένας διοπτρικός φακός με χρωστική στη μάζα κατασκευάζεται κατά παραγγελία και χρειάζεται συνήθως μία ή δύο εβδομάδες. Μια τυπική επίστρωση είναι συχνά διαθέσιμη πιο γρήγορα.

Δεν αλλάζει την απόφαση, αλλά αλλάζει τον προγραμματισμό σας — και είναι χρήσιμο να το ξέρετε αν έχετε συγκεκριμένη ημερομηνία στο μυαλό σας.

Το ίδιο ισχύει και για την προσαρμογή του σκελετού: ένας οπτικός τη ρυθμίζει σε λίγα λεπτά, συχνά χωρίς χρέωση, και αξίζει να γίνει τη στιγμή της παραλαβής και όχι έναν μήνα αργότερα.